مثبت انديشي

امروزه ما در دنيايي زندگي مي کنيم که ناگزيرازارتباط وبرخورد با ديگران هستيم آنچه مسلم است که هيچ کس قادر نيست بدون کمک ومساعدت وارتباط با ديگران ، نيازهاي معمولي خود را برطرف سازد .حال سئوالي که اينجا مطرح مي شود اين است که چگونه بايد با ديگران ارتباط برقرار کنيم وجهت افزايش اين ارتباط چه کارهايي بايد انجام دهيم يا اينکه چه کارهايي نبايد انجام دهيم. در معاشرت بايد با روي گشاده ونرمي ومهرباني با همه رفتار نمود وتند خويي با هرکس که باشد بد است .اگر خود را در سطح ديگران قرار دهيم واز زبان آنها براي انتقال نقطه نظرهاي خود استفاده کنيم ،اغلب به نتيجه دلخواه مي رسيم وبا ديگران در سطح خود آنها ظاهر شدن همان برقراري ارتباط موثر

 

 

مي باشد .بعضي ها گمان مي کند که ارتباط فقط شامل حرف زدن ،نوشتن ويا بحث کردن است ، اينها از عناصر مهم ارتباطي هستند ولي در واقع ارتباط را رفتاري مي گوييم که پيامي در خود دارد که توسط طرف مقابل ما درک مي شود، خواه شفاهي باشد يا غير شفاهي ،آگاهانه يا ناآگاهانه ، عمدي و…. ولي اگر ادراک شود ،جنبه پيام ارتباطي پيدامي کندوهمين عدم درک پيام رابطه رامختل،معشوق ونارسامي سازد. ارتباطات عامل ومنشا بسياري از شاديها وغصه ها و رنجها زندگي است ، زندگي شاد ، زندگي سرشار از دوستي است . روشن است که با افراد متفاوت ، رفتارهاي متفاوتي خواهيم داشت تاکيد بر خصوصيات مشترک ارتباط را موثر مي کند ، ما انسانها با يکديگر مشترکات فراوان داريم ،با کمي تمرين مي توان خود را همراه ديگران بيابيم و با آنها دوست وهم راي شويم.

ادامه نوشته

روش بارش مغزی در تدیس انشا،

تفکر ، عالي ترين مراتب عبادت است .امام محمد باقر (ع)

 

مسئله و تلاش براي حل آن بخشي از زندگي هر شخص در تحصيل و خارج از آن است .

 

در رويکردهاي نوين آموزش ، قصد اين است که آموزش و پرورش دانش آموزان را براي نزديکي در فضاي اجتماعي آينده ، آماده سازد .

 

 

هدف تعليم وتربيت نوين ، بروفق آراي پيشگامان آموزش وپرورش پيشرو ، ارتقاي سطح توانايي همه يادگيرندگان براي حل مسأله است.

 

روش بارش مغزي هم از سوي متخصصان آموزش و پرورش و هم از سوي متخصصان آموزش خلاقيت به عنوان روش تدريس حل خلاق مسائل معرفي شده است ويافته هاي پژوهشي زيادي اثر گذاري آن را برروي پرورش مهارت هاي حل مسأله دانش آموزان به اثبات رسانده اند.

 

آموزش دادن دانش آموزان دانش آموزان با روش بارش مغزي حل مساله را به نحو خلاقانه اي در آنان بالا مي برد . «روش بارش مغزي مي تواند به عنوان وسيله اي براي يادآوري مفاهيم و اصول مورد نياز براي حل مسئله به يادگيرندگان کمک مي کند. » (علي اکبر ، سيف ،‌1368،‌صص 551-552) بارش مغزي در تدريس و يادگيري کارکردهاي مفيدي نشان مي دهد. به تسهيل برقراري ارتباط بين راه حل و ايده ها مي انجامد. در گروه هاي بارش مغزي ، مشارکت اعتلا مي يابد، انتقاد وايرادگيري کاهش مي يابد ، حمايت اجتماعي افزوده مي شود. توانايي دانش آموزان براي «انتقال» اطلاعات براي حل مسأله تعيين شده ،‌افزايش وبهبود مي يابد. يعني دانش آموز به راحتي مي تواند اطلاعات ذخيره شده در حافظه بلند مدت خود را بازيابي کرده و براي حل مسئله به کار گيرد. روش تدريس بارش مغزي در عمل به تفکر واگرا و حل مسئله خلاق ياري مي کند.

 

ادامه نوشته

شب امتحان

·  يک کارشناس تعليم و تربيت با تاکيد بر اينکه نمي توان از دانش آموزي که يادگيري تمام مفاهيم کتابهاي درسي خود را براي شب امتحان گذاشته است انتظار نمرات چندان مطلوبي داشت ،‌ مي گويد : دانش آموزان بايد درنظر داشته باشند که امتحان پايان سال تحصيلي نيز امتحاني است مثل ساير امتحانات فقط کمي اهميت نمره حاصله بيشتر است اما چندان تفاوتي با ساير امتحانات ازنظر ميزان سختي سوالات ندارد و والدين نيز بايد سعي کنند به جاي تزريق استرس خود به دانش آموزان آنها را براي رويارويي با سوالات امتحاني آماده کنند. دکتر پارسا ميبدي درباره مقدمات مطالعه مي افزايد : دانش آموزان بايد سعي کنند که فقط در يک مکان به مطالعه دروس خود بپردازند و تا جايي که امکان مکان مطالعه را تغيير ندهند و همچنين عواملي را که سبب پرت شدن حواسشان در زمان مطالعه مي شود را از محيط دور کنند تا بتوانند تمرکز داشته و مفاهيم درسي را بفهمند. وي با تاکيد بر اينکه محيط مطالعه بايد آرام باشد ، مي گويد : هر چند که خط کشيدن زير نکات مهم کتاب مي تواند در يادگيري تاثير گذار باشد اما بايد دقت کرد که اين خط کشي ها بيش از ده درصد از مطالب هر درس را به خود اختصاص ندهد. اين استاد دانشگاه با اشاره به اينکه دانش آموزان بايد بعد از مطالعه درس ، مطالب مهم را از حفظ تکرار کرد ،‌ مي افزايد : دانش آموزان نبايد يادگيري تمام مفاهيم درسي را به شب امتحان موکول کنند بلکه بايد سعي کنند هر درسي را در زمان خود و در فرصت مناسب مطالعه کنند تا در شب هاي امتحان با خيالي آسوده فقط به مرور درسها بپردازند و از يادگيري دروس به صورت فشرده اجتناب کنند. بلافاصله پس از صرف غذا مطالعه نکنيد يک کارشناس برنامه ريزي درسي نيز با تاکيد بر اينکه بلافاصله پس از صرف غذا نبايد مطالعه نمود ، مي گويد : بلافاصله پس از صرف غذا به علت شروع فعاليت دستگاه گوارش و هجوم خون به معده و احشاء داخلي ، از ميزان جريان خون در مغز کاسته مي شود و آمادگي براي مطالعه کاهش مي يابد. محمد صادق رنجبر با اشاره به اينکه انجام حرکات تنفسي متناسب در زمان مطالعه بسيار مهم است ، مي افزايد : تنفس اگر نامنظم باشد ، به تدريج باعث کاهش اکسيژن خون و ايجاد حالت خواب آلودگي مي شود و در نتيجه از آمادگي ذهني براي مطالعه مي کاهد. وي با تاکيد بر اينکه آرامش فکري لازمه يادگيري مفاهيم دروس است ، اظهار مي کند : در هنگام مطالعه بايد از اشتغالات ذهني و عصبانيت جلوگيري نمود چراکه اضطراب و ناراحتي باعث از بين رفتن تمرکز حواس مي شود و حافظه کساني که داراي اضطراب و عصبانيت هستند ، به طور محسوسي از افراد عادي کمتر است. اما چند نکته بهداشتي درباره مطالعه ‌، کيفيت هواي تنفسي هم از نظر ايجاد نشاط و هم از لحاظ فراهم آوردن موجبات کسالت خيلي مهم است . تنفس در اتاق در بسته که هوا به قدر کافي در آنجا وجود ندارد ، کار درستي نيست ، همچنين نور بايد از سمت چپ ، بالا و با زاويه تقريبي 45 درجه به کتاب و کاغذ بتابد . زيرا اگر از سمت راست بتابد ، خصوصاً هنگام نگارش ، باعث ايجاد سايه دست بر روي کاغذ مي شود که در ديد اشکال ايجاد کرده و در نتيجه باعث خستگي چشم مي شود به همين دليل بهترين نور براي مطالعه و کار ، روشنايي معمولي اتاق است که در هواي روشن به وسيله نور غير مستقيم ايجاد شده باشد. بهترين رنگها براي نوشتن ، رنگ آبي و مشکي است که فشار کمتري به چشم وارد مي کند و مانع خستگي مي شود . رنگهاي قرمز ، سبز و ... ديد را مشکل و باعث خستگي چشم مي شوند ،‌ضمن اينکه درنظر داشته باشيد که براي هر ساعت مطالعه يک ربع تا بيست دقيقه استراحت مفيد لازم است . اين استراحت نه تنها براي چشم بلکه براي مغز هم فرصت مناسبي است که يادگيري خود را مرور کند . در زمان استراحت بايد به فاصله دور و بدون توجه و دقت نگاه کرد ، اين کار باعث تنوع و تمدد اعصاب نيز مي شود. روزهاي امتحان و شب هاي طولانيش به سرعت از راه مي رسند و به سرعت نيز مي روند هر چند که شايد براي عده اي از دانش آموزان خصوصا آنهايي که کوله بار درسيشان خالي است و يک شبه مي خواهند پرش کنند سخت بگذرد اما بالاخره مي گذرد و در اين گذران نکته هايي را مي آموزد که جاي تامل دارد ، و مهم ترين اين نکته ها اينکه هرگز کار امروز را به فردا واگذار که در کوران زندگي جا مي ماني

 

 

 

خلاقیت ، مبانی و موانع

نظام آموزشي، تاحدودي ‌نوعي يك شكلي و يكدستي دانش‌آموزان را دنبال مي‌كند، كه نقطه مقابل هر نوع ابتكار وخلاقيت است.

حافظه محوري، تأكيد بر پاسخ به جاي پرسش، تك‌گويي و آموزشيك‌طرفه، حذف و انزواي دانش‌آموزان و معلمان پرسشگر و سؤال‌مند و فرهنگ سكوت از جمله ويژگي‌هاي ديگر نظام‌هاي آموزش غيرخلاق است.

با چنين مقدمه‌اي اگر فقدان آموزش‌هاي خلاق و خلاقيت را مسئله اساسي و بنيادين آموزش و پرورش بناميم به بيراهه نرفته‌ايم. مقاله زير با درك چنين نياز و ضرورتي به موضوع خلاقيت، فرآيندها، عوامل و موانع آن پرداخته است؛ با هم مي‌خوانيم:

از خلاقيت تعاريف متعدد و مختلفي به عمل آمده است. آنچه مسلم است لازمة هرگونه تحول، پويايي و حركت خلاقيت است. بنابراين اغراق نيست اگر بگوييم انسان در تمامي پيشرفت هايش مديون تفكر خلاق است.

خلاقيت ابتدا از روان ناهوشيار سرچشمه مي‌گيرد و ايده‌هاي جديد است كه با آنچه در حال حاضر وجود دارد كاملاً متفاوت است. موچي يلي معتقد است: بارآوري در آنچه که مربوط به عقاید، اختراع، تفکر و تخیل است خلاقیت نام دارد. شاید به جرات به توان گفت كه جامع‌ترین نظریه در باره خلاقيت مربوط به گيلفورد است.

وي با تحقيقات فراوان به اين نتيجه رسيد كه توانايي‌هاي فكري انسان را نمي‌توان در يك بعد خلاصه كرد و آن را هوش يا چيزي شبيه آن ناميد. وي با روش‌هاي آماري دريافت كه قواي فكري انسان را مي‌توان به 150 عامل مجزا كه هر يك به تنهايي قابل اندازه‌گيري است تقسيم كرد كه به‌نظر او برخي از اين خصيصه‌ها مستقيماً در ظهور خلاقيت مؤثرند كه آنها عبارتند از :

 1- انعطاف‌پذيري؛ نوعي تفكر في‌البداهه و لحظه‌اي به هنگام مواجه شدن با شرايط و مسائل جديد است.

 2- اصالت؛ مقصود از اصالت توانايي فكر كردن فرد به راه‌هاي غيرمعمول، غيرعادي و جديد است.

 3- سيالي يا روايي؛ جريان برقراري ارتباط و تداعي در فكر، بيان و عقيده است و بيشتر به تعداد يا كميت پاسخ‌هاي فرد اتلاق مي‌شود. به‌نظر گيلفورد كميت، كيفيت زا است يعني هر چه تعداد بيشتري ايده خلق كنيم براي پاسخ‌هاي كيفي و مناسب احتمال بيشتري وجود دارد.

 مثلاً اگر از ما خواسته شود با حروف «ف ب پ ق ه» كلماتي را بسازيم بيشترين كلمات ساخته شده توسط يك فرد نشان از روايي يا سيالي فكر اوست. اين 3خصيصه منجر به تفكر واگرا يا غيرمتعارف مي‌شود. پس مي‌بينيم كه خلاقيت يك روند منفرد نيست بلكه مجموعه‌اي از جريان‌هاي فكري است كه به تفكر واگرا (خلاق) منجر مي‌شود. با وجود اينكه در نهايت اين تفكر واگرا است كه به خلاقيت منجر مي‌شود ولي در اين جريان تفكر همگرا نقش مهمي دارد به عبارت ساده‌تر بدون استفاده صحيح و كافي از تفكر همگرا تفكر واگرا امكان پذير نخواهد بود.

برای اطلاع بیشتر بر روی ادامه ی مطلب کلیک کنید.

ادامه نوشته

         ارزشيابي عملكردي ( مرور كوتاه)

تعاريف

در اين قسمت به چكيده و خلاصه تعريف بعضي از اصطلاحات رايج در ارزشيابي مي پردازيم.

 

تعريف اندازه گيري: در اندازه گيري ويژگيها يا صفات اشياء و افراد تعيين مي گردند و مقدار آن ويژگيها يا صفات به صورت عدد و رقم گزارش مي شوند.

اندازه گيري فرآيند يا شيوه اي دقيق و نظامدار است.

 

تعريف آزمون: آزمون وسيله اي براي انجام فرآيند اندازه گيري است. براي اندازه گيري ويژگيهاي مختلف اشياء و افراد از وسايل مختلفي استفاده مي شود. مثلاً براي اندازه گيري ويژگيهاي فيزيكي ، مثل طول و وزن افراد از متر يا ترازو استفاده مي شود.

معمول ترين وسيله اندازه گيري يا صفات رواني آزمون است.

 

تعريف آزمودن: بنا به تعريف فوق وقتي كه براي اندازه گيري يكي از ويژگيهاي رواني يا ترتيبي يك فرد يا گروهي از افراد از آزمون استفاده مي شود به اين فعاليت آزمودن گفته مي شود.

 

تعريف سنجش: مفهوم گسترده اي نسبت به آزمون و اندازه گيري دارد. در حقيقت سنجش گرد آوري اطلاعات با فنون و روشهاي مختلف است و يك تحليل جامع و چند وجهي از رفتار و عملكرد هاست. سنجش در امور كيفي است ولي آزمون و اندازه گيري بيشتر به كميت نكته دارند.

 

آزمونهاي عملكردي: در آزمونهاي عملكردي كه به آنها آزمونهاي واقعي نيز گفته مي شود فرآيند ها و فرآورده هاي يادگيري دانش آموزان و دانشجويان به طور مستقيم سنجش مي شوند.

چون در آزمون هاي كتبي نمي توان بعضي از بازده هاي يادگيري را سنجش نمود مي توان با آزمونهاي عملكردي آنها را سنجيد.

 

تعريف آزمون عملكردي: آزمونهاي عملكردي با مهارت سر و كار دارند. مهارت در استفاده از فرآيند ها و شيوه هاي اجرايي و نيز مهارت در توليد فرآورده ها.

 

تعريف ارزشيابي: به طور ساده به تعيين ارزش براي هر چيزي يا داوري ارزشي كردن گفته مي شود.

يك فرآيند نظامدار براي جمع آوري ، تحليل و تفسير اطلاعات گفته مي شود به اين منظور تعيين شود آيا هدفهاي مورد نظر تحقق يافته اند يا در حال تحقق پيدا كردن هستند و به چه ميزاني؟

ادامه نوشته